Chất lượng tạo nên thương hiệu - Đồng hành cùng bạn!
Tư vấn miễn phí0939 091 486

Máy vắt sổ là gì? Cấu tạo, công dụng và cách chọn máy phù hợp

Tháng 10/2026 2.470 lượt xem

Máy vắt sổ là gì? Cấu tạo, công dụng và cách chọn máy phù hợp

Tìm hiểu chi tiết về máy vắt sổ, nguyên lý hoạt động, công dụng và kinh nghiệm chọn mua phù hợp cho xưởng may, cửa hàng may mặc đang cần đầu tư thiết bị.

Trong bất kỳ xưởng may nào, bên cạnh dãy máy 1 kim luôn có vài chiếc máy vắt sổ chạy liên tục. Đường vắt sổ ít khi được người mặc để ý, nhưng nó quyết định mép vải có bị tưa sợi sau vài lần giặt hay không, đường ráp có chắc và êm hay không. Chọn đúng loại máy vắt sổ giúp chuyền may chạy trơn tru, giảm hàng sửa và tiết kiệm công thợ. Bài viết dưới đây giải thích máy vắt sổ là gì, cấu tạo ra sao, dùng vào việc gì và nên cân nhắc những yếu tố nào trước khi mua.

Máy vắt sổ là gì?

Máy vắt sổ, nhiều nơi gọi là máy vắt hay máy overlock, là loại máy may chuyên dùng để bọc mép vải. Trong cùng một lần đi đường may, máy vừa xén phần vải thừa bằng bộ dao, vừa đan các sợi chỉ thành một đường viền ôm lấy mép vải. Nhờ vậy sợi vải ở mép không bị bung ra trong quá trình sử dụng và giặt.

Khác với máy 1 kim tạo mũi thắt nút bằng thoi và suốt chỉ, máy vắt sổ tạo mũi xích bằng các móc chỉ chuyển động phối hợp với kim. Đường may có độ co giãn tốt hơn, rất hợp với vải thun, vải dệt kim và các loại vải cần đàn hồi. Đây là lý do gần như mọi sản phẩm áo thun, đồ thể thao, đồ lót đều có đường vắt sổ ở các đường ráp chính.

Cấu tạo cơ bản của một máy vắt sổ công nghiệp

Dù khác nhau về thương hiệu và đời máy, phần lớn máy vắt sổ công nghiệp đều có những bộ phận chính sau.

Cụm kim và móc chỉ

Máy có thể dùng một hoặc hai kim. Bên dưới mặt nguyệt là các móc chỉ trên và móc chỉ dưới, chuyển động đồng bộ với kim để đan chỉ quanh mép vải. Số kim và số móc quyết định máy là loại 3 chỉ, 4 chỉ hay 5 chỉ.

Bộ dao xén

Gồm dao trên và dao dưới hoạt động như một chiếc kéo, cắt bỏ phần vải thừa ngay trước điểm kim đâm xuống. Dao sắc và chỉnh đúng khe hở thì mép cắt gọn, đường vắt đều. Dao cùn sẽ làm mép vải bị kéo xơ, chỉ dễ đứt.

Răng cưa và chân vịt

Răng cưa đẩy vải đi tới theo từng mũi. Nhiều máy có hệ răng cưa vi sai, tức là răng cưa trước và răng cưa sau chạy với tốc độ khác nhau. Chỉnh vi sai giúp tránh làm vải thun bị giãn hoặc vải mỏng bị nhăn. Chân vịt giữ vải áp sát răng cưa để đường may ổn định.

Hệ thống bôi trơn và truyền động

Máy vắt sổ chạy ở tốc độ cao nên thường có bơm dầu tự động và ô kính báo dầu. Các dòng máy mới dùng mô-tơ servo gắn trực tiếp, khởi động êm, ít tốn điện và dễ điều chỉnh tốc độ phù hợp tay nghề thợ.

Cận cảnh cụm kim, móc chỉ và dao xén của máy vắt sổ công nghiệp
Cận cảnh cụm kim, móc chỉ và dao xén của máy vắt sổ công nghiệp

Phân loại máy vắt sổ theo số chỉ

Cách phân loại phổ biến nhất là theo số sợi chỉ tạo nên đường may. Mỗi loại có thế mạnh riêng.

Loại máyCấu tạo đường mayỨng dụng thường gặp
---------
Vắt sổ 3 chỉ1 kim, 2 móc, đường viền mép gọnBọc mép vải dệt thoi, mép lai, sản phẩm nhẹ
Vắt sổ 4 chỉ2 kim, 2 móc, thêm một đường giữ an toànRáp vai, ráp sườn áo thun, đồ thể thao
Vắt sổ 5 chỉMũi xích may lộn kết hợp vắt 3 chỉRáp đồ dệt thoi dày như quần jean, kaki, đồ bảo hộ

Máy 3 chỉ phù hợp khi chỉ cần bọc mép, chưa cần ráp hai lớp vải. Máy 4 chỉ là lựa chọn đa năng nhất cho hàng dệt kim, vừa ráp vừa bọc trong một đường. Máy 5 chỉ tạo thêm một đường mũi xích song song, chịu lực tốt, thường thấy ở xưởng may quần âu, quần jean và đồng phục.

Công dụng của máy vắt sổ trong sản xuất

Máy vắt sổ không chỉ để chống tưa mép vải. Trong một chuyền may hiện đại, nó đảm nhận nhiều việc.

  • Ráp các chi tiết của sản phẩm dệt kim như vai, sườn, tay áo, đáy quần trong một lần may.
  • Bọc mép các chi tiết vải dệt thoi trước khi chuyển sang công đoạn may lộn bằng máy 1 kim.
  • Viền mép khăn, rèm, ga gối và các sản phẩm vải gia dụng.
  • Tạo đường may co giãn cho đồ bơi, đồ thể thao, đồ lót, nơi đường may 1 kim dễ bị đứt khi kéo căng.
  • Rút ngắn thời gian sản xuất vì xén, ráp và bọc mép diễn ra cùng lúc.

Kinh nghiệm chọn máy vắt sổ phù hợp

Chọn máy vắt sổ nên bắt đầu từ sản phẩm chính của xưởng, không phải từ giá hay thương hiệu. Dưới đây là những câu hỏi nên trả lời trước khi đặt mua.

Xưởng may chủ yếu loại vải nào?

Hàng thun, cotton co giãn, đồ thể thao nên ưu tiên máy 4 chỉ có vi sai tốt. Hàng dệt thoi dày như jean, kaki nên cân nhắc máy 5 chỉ để ráp chắc. Vải voan, lụa, chiffon cần máy có khả năng chỉnh mật độ mũi nhỏ và lực chân vịt nhẹ, có thể dùng thêm máy viền 2 hoặc 3 chỉ.

Sản lượng mỗi ngày bao nhiêu?

Xưởng chạy chuyền nhiều ca nên chọn máy đầu điện tử có cắt chỉ tự động, bơm dầu tốt, độ bền cao. Cửa hàng may đo hoặc xưởng gia công nhỏ có thể chọn máy cơ hoặc máy servo cơ bản để tối ưu chi phí ban đầu.

Thợ đã quen thao tác chưa?

Máy điện tử có nhiều tính năng tự động giúp giảm thao tác thừa, nhưng thợ cần thời gian làm quen bảng điều khiển. Nếu xưởng mới tuyển thợ, nên chọn dòng máy có giao diện đơn giản và được hướng dẫn vận hành tại chỗ.

Linh kiện thay thế có dễ tìm không?

Dao, kim, móc chỉ, răng cưa là những chi tiết hao mòn theo thời gian. Các thương hiệu phổ biến như JUKI, JACK, SIRUBA, PEGASUS, YAMATO có linh kiện sẵn trên thị trường, thợ máy cũng quen sửa chữa. Đây là yếu tố quan trọng không kém chất lượng máy, vì một chiếc máy nằm chờ linh kiện vài ngày có thể làm chậm cả chuyền.

Thợ may vận hành máy vắt sổ 4 chỉ trên chuyền may áo thun
Thợ may vận hành máy vắt sổ 4 chỉ trên chuyền may áo thun

Những lỗi thường gặp khi dùng máy vắt sổ và cách hạn chế

Hiểu các lỗi phổ biến giúp người mua đánh giá máy chính xác hơn khi chạy thử, đồng thời giúp thợ bảo quản máy tốt hơn.

  1. Đường vắt bị lỏng hoặc chỉ móc nằm lệch: thường do chỉnh sức căng chỉ chưa cân, hoặc luồn chỉ sai thứ tự. Luôn luồn chỉ theo đúng sơ đồ in trên thân máy.
  2. Mép vải bị gợn sóng: vi sai đang để sai so với độ co giãn của vải. Thử trên mẫu vải thật trước khi chạy hàng loạt.
  3. Đứt chỉ liên tục: kim cong, kim không hợp cỡ chỉ, hoặc móc chỉ có vết xước. Thay kim định kỳ và kiểm tra bề mặt móc.
  4. Mép cắt xơ, không gọn: dao cùn hoặc khe hở giữa hai dao quá rộng. Mài hoặc thay dao, chỉnh lại khe hở.
  5. Máy nóng, tiếng ồn tăng: thiếu dầu hoặc dầu bẩn. Kiểm tra mức dầu hằng ngày và thay dầu theo khuyến cáo của hãng.

Khi chạy thử máy trước khi nhận, anh chị nên mang theo chính loại vải xưởng đang dùng, may thử ở tốc độ thấp rồi tăng dần, quan sát độ đều của mũi và độ êm của máy. Một chiếc máy tốt sẽ cho đường vắt đều từ đầu đến cuối, không bỏ mũi khi qua đường ráp chồng lớp.

Lời kết

Máy vắt sổ là thiết bị không thể thiếu với cả xưởng may lớn lẫn cửa hàng may đo. Chọn đúng loại 3, 4 hay 5 chỉ theo sản phẩm chính, cân nhắc sản lượng, tay nghề thợ và khả năng tìm linh kiện sẽ giúp khoản đầu tư phát huy hiệu quả lâu dài. Nếu anh chị cần tư vấn chọn máy cho xưởng, Máy May AIVA sẵn sàng hỗ trợ qua hotline 0703 270 450, cho chạy thử bằng vải của xưởng và lắp đặt, hướng dẫn vận hành tận nơi.

Đánh giá & bình luận

Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!

5/5

Bài viết liên quan